021-22370103 - 021-22370107
تهران، سعادت اباد ، بالاتراز میدان کاج ، خیابان نهم ، پلاک 1 ، ساختمان کاج ، طبقه دوم
مدت زمان مطالعه ۱۴ دقیقه
دکتر فاطمه چراغی » تشخیص و درمان » هیستروسکوپی رحم چیست؟ کاربردها و مراقبتها

هیستروسکوپی رحم چیست؟ کاربردها و مراقبتها

هیستروسکوپی رحم یک روش تشخیصی و درمانی است که در آن از یک دستگاه به نام هیستروسکوپ برای بررسی داخل رحم استفاده می‌شود. این روش امکان مشاهده تصاویر وضعیت داخل رحم و انجام مداخلات جراحی کوچک مانند برداشتن نمونه بافت (بیوپسی)، از بین بردن توده‌های جرمی، یا حتی انجام جراحی‌های جزئی را فراهم می‌کند. در این ادامه، به معرفی و کاربردهای اصلی هیستروسکوپی رحم پرداخته می‌شود.

هیستروسکوپی رحم چیست؟

هیستروسکوپی رحم چیست

هیستروسکوپی رحم (Uterine hysteroscopy) یک روش ایمن و کم تهاجمی است که به پزشک اجازه می دهد که با استفاده از ابزار مناسب  داخل حفره رحمی را مشاهده کند و علائمی مانند خونریزی غیرطبیعی را بررسی کند یا هرگونه بیماری پاتولوژیک زمینه ای را درمان کند. به گفته متخصصان زنان و زایمان، هیستروسکوپی رحم یک روش کارآمد برای از بین بردن پولیپ های رحم ، فیبروم های کوچک و غیره بدون ایجاد برش و جراحی در بدن است.

چگونگی انجام هیستروسکوپی رحم

در طی هیستروسکوپی رحم ، از یک تلسکوپ باریک به نام هیستروسکوپ استفاده می شود که دارای یک منبع نور و دوربین در انتهای آن است. این ابزار از طریق واژن و دهانه رحم وارد بدن می شود و ساختار داخلی رحم و دیواره های آن را با جزییات نمایش می دهد. هنگامی که هیستروسکوپ به رحم رسید ، تصاویر مربوطه از اجزای داخلی رحم  را بر روی مانیتور ارسال می کند و پزشک می تواند داخل رحم را به وضوح ببیند و در صورت وجود هر گونه مشکل، تومور و یا ناهنجاری آن را تشخیص می دهد. گاهی نیاز است در هنگام تشخیص درمان هم صورت گیرد. در صورت وجود پولیپ و فیبروم رحمی هنگامی مشاهده آنها توسط پزشک موفقیت امیز بود، در این زمان از یک حلقه سیمی شکل جراحی که به دستگاه هیستروسکوپ متصل شود استفاده می شود و به پزشک این امکان را می دهد که پولیپ را از نقطه ای که به آن  اتصال دارد، جدا کرده و خارج کند. این روش به عنوان پولیپکتومی هیستروسکوپی رحم شناخته می شود. قبل از انجام این روش ، پزشک ممکن است برای فرد یک داروی آرامبخش تجویز کند و او را بیهوش نکند( بسته به نوع عمل و شرایط بیمار ). به طور کلی این روش به ترتیب زیر انجام می شود:

  • پزشک هیستروسکوپ را درون دهانه واژن قرار می دهد.
  • هیستروسکوپ از طریق واژن و دهانه رحم به رحم وارد می شود.
  • سپس گاز دی اکسید کربن یا یک محلول مایع از طریق هیستروسکوپ به داخل رحم وارد می شود تا رحم را تمیز و خون و مخاط را از بین ببرد.
  • در مرحله بعدی ، نوری از طریق هیستروسکوپ تابیده می شود تا پزشک بتواند رحم و سوراخ های رحم را در حفره رحم ببیند.
  • سرانجام ، در صورت نیاز به جراحی ، با استفاده از ابزارهای کوچکی این کار را انجام می دهد.

آیا هیستروسکوپی رحم دردناک است؟

هیستروسکوپی رحم معمولاً به دلیل استفاده از بیهوشی موضعی یا کلی برای تسکین درد و راحتی بیشتر بیمار انجام می‌شود. بنابراین، برای بسیاری از افراد، هیستروسکوپی رحم به صورت کلی با درد قابل تحمل یا بدون درد انجام می‌شود. با این حال، برخی از بیماران ممکن است درد یا عدم راحتی ملموسی را در طول یا پس از فرآیند تجربه کنند، اما این امر بیشتر به عوامل متغیری مانند حساسیت شخصی به درد، سطح تجربه در زمینه بیهوشی، و نحوه اجرای روش هیستروسکوپی توسط پزشک مربوطه بستگی دارد. در هر صورت، پزشک شما می‌تواند به شما راهنمایی کند که چگونه بهترین راه برای کنترل و کاهش هر گونه درد یا عدم راحتی باشد.

بیشتر بخوانید : احتمال بارداری بعد از هیستروسکوپی

علت انجام هیستروسکوپی رحم

شاید این سوال برای شما پیش آید که چه شرایط دیگری وجود دارد که هیستروسکوپی می تواند آن را تشخیص دهد و درمان کند؟ در واقع همانطور که اشاره شد، این روش برای مواردی است که نیاز است جزییات کامل رحم بررسی گردد، هر بیماری و شرایطی که نیاز به همچنین بررسی داشته باشد، به هیستروسکوپی رحم نیاز مند است. جدا از از بین بردن پولیپ های آندومتر و فیبروم ها، این روش تشخیصی در درمان بیماری هایی زیر نیز به کار می رود :

  • از بین بردن و برداشتن توده های سلولی غیر سرطانی
  • درمان چسبندگی رحم که در واقع ناشی از زخم هایی است که در رحم ها و لوله فالوپ ایجاد شده و باعث چسبندگی شده است. این موارد می توانند بر چرخه قاعدگی و باروری تاثیر سوء داشته باشند.
  • درمان سپتوم رحم که از بدو تولد در رحم وجود دارد و جز ناهنجاری های مادرزادی است.
  • تشخیص علل برخی از شرایط مانند خونریزی قاعدگی شدید و دردناک، خونریزی غیر معمول، خونریزی پس از یائسگی، درد لگن، سقط مکرر یا عدم موفقیت در بارداری پس از چندین بار تلاش

چه مدت طول می کشد تا هیستروسکوپی انجام شود؟

هیستروسکوپی رحم بصورت سرپایی انجام می شود و زمان بسته به تشخیصی و یا درمانی بودن آن می تواند متفاوت باشد. همچنین بهتر است یک هفته بعد از دوره های خونریزی قاعدگی و قبل از شروع تخمک گذاری ، هیستروسکوپی برنامه ریزی شود. این به پزشک این امکان را می دهد تا نمای بهتری از رحم را داشته باشد. زیرا در زمان تخمک گذاری بافت گردش خون در دیواره رحم بیشتری است و ممکن است هر گونه ناهنجاری یا توده سلولی تشخیص داده نشود. به طور کلی مدت زمان انجام هیستروسکوپی می تواند از کمتر از 5 دقیقه تا بیشتر از یک ساعت باشد. طول انجام این عمل به تشخیصی یا درمانی بودن آن بستگی دارد و اینکه آیا یک عمل اضافی مانند لاپاراسکوپی نیز همزمان انجام می شود یا خیر. با این حال ، هیستروسکوپی تشخیصی زمان کمتری نسبت به عمل جراحی نیاز دارد.

آماده شدن برای هیستروسکوپی رحم

معمولا قبل از انجام این روش، دکتر چندین آزمایش برای فرد تجویز می کند که شامل تست هورمون های جنسی، تیروئید و … است تا یک اطلاع کلی از وضعیت سلامتی و هورمونی فرد داشته باشد. همچنین میزان کم خونی یا کمبود آهن نیز سنجیده می شود که فردی که تحت بیهوشی عمومی قرار می گیرد، مشکلی برایش ایجاد نشود. از آنجا که در این روش درمانی هیچ برشی ایجاد نمی شود، زمان بهبودی آن بسیار سریعتر است. ممکن است فرد پس از عمل مقداری درد داشته باشد و به مدت 4 تا 5 روز شاهد خونریزی خفیف نیز باشد که طبیعی بوده و جای نگرانی نیست. استراحت تا چند روز پس از عمل میتواند روند بهبود را  بدون مشکل و درد کند و پس از آن فرد می تواند به کارهای روزانه خود برگردد. معمولا پس از برداشت پولیپ ها و فیبروم های موجود در رحم، پزشک آنها برای  انجام آزمایش جهت اینکه سرطانی هستند یا خیر به آزمایشگاه می فرستد. در واقع می توان گفت یکی از کاربرد های این روش، نمونه گیری یا تهیه بیوپسی است.

هیستروسکوپی رحم چه اطلاعاتی را در اختیار پزشک قرار می دهد؟

هیستروسکوپی رحم همانطور که اشاره شد بررسی حفره رحم توسط آندوسکوپی ( دوربین درون بدن )  با از طریق دهانه رحم است. این امکان را برای تشخیص آسیب شناسی داخل رحمی فراهم می کند و به عنوان روشی برای انجام جراحی نیز کاربرد دارد. در بیماری های ادراری زنان مانند بی اختیاری ادرار ، بی اختیاری ادراری استرسی ، افتادگی رحم و سایر مشکلات مثانه نیز ممکن است از این روش استفاده شود. وسیله مهمی که نقش اصلی را در این روش به عهده دارد هیسترسکوپ است که نوعی آندوسکوپ به شمار می رود و دارای  کانالهای نوری یا فیبر هایی است که باعث ایجاد تصویر از حفره رحمی می شود. ابزاری مانند قیچی ، چنگال یا ابزار بیوپسی ( برداشت نمونه) نیز در این دستگاه وجود داشته باشد. یکی از کاربردهای دیگر و مهم این روش در IVF است که در ادامه در مورد آن بحث شده است.

چرا در IVF به هیستروسکوپی نیاز است؟

حساسیت IVF به قدری زیاد است که تنها 30 درصد تمام IVF های صورت گرفته نتیجه بخش است. بنابراین انجام هر عملیات و آزمایشی که موفقیت این روش باروری افزایش دهد، حائز اهمیت است. بنابراین برای اکثر زوج های که میخواهند IVF انجام دهند ممکن است پزشک انجام هیستروسکوپی رحم را توصیه کند تا اگر مشکلی وجود دارد برطرف شود. این موارد عبارت اند از :

  • برای تشخیص و درمان سندرم آشرمن که باعث ایجاد نوارهای چسبندگی داخل حفره رحم شده که کودک در آن رشد می کند.
  • برای تشخیص و درمان پولیپ های فیبروئید زیر مخاطی یا آندومتر در حفره رحم قبل از کاشت جنین.
  • برای گشاد شدن دهانه رحم در موارد تنگی دهانه رحم که ممکن است در هنگام IVF مشکل ایجاد کند.
  • حذف IUD تعبیه شده
  • برای اصلاح تقسیم بندی های کانال رحم.

مراقبت های بعد از هیستروسکوپی رحم

. ممکن است پزشک در روز عمل برای شما داروهایی تجویز کند. این دارو ها معمولا شامل مسکن ها برای جلوگیری از درد و آنتی بیوتیک ها برای جلوگیری از بروز عفونت است. حفظ آرامش و عدم استرس می تواند به کاهش انقباضات رحم کند و در نتیجه کار پزشک را آسان و راحت تر کند. پس سعی کنید آرامش خود را حفظ کرده و نترسید.

بعضی از خانم ها پس از هیستروسکوپی رحم ممکن است گرفتگی عضلات مشابه درد پریود را تجربه می کنند که معمولاً پس از چند روز از بین می رود. البته رفتارهای بدن بعد از انجام عمل متغیر است و ممکن است در افراد  مختلف متفاوت باشد.  بیشتر خانم ها احساس می کنند می توانند یک روز بعد از عمل به فعالیت های عادی خود مانند کار های روزانه برگردند. با این حال ممکن است بعضی از نیاز به بستری شدن در بیمارستان برای یک شب را داشته باشد. 2 تا 3 روز پس از عمل خونریزی واژینال و گرفتگی خون طبیعی است. خونریزی شما ممکن است شامل لک شدن تا خیس شدن لباس زیر باشد که به صورت متناوب و هر 2 تا 3 ساعت یکبار باشد. اگر خونریزی شامل لخته های خونی بزرگ باشد به پزشک مراجعه کنید.

عوارض هیستروسکوپی رحم

مانند هر روش درمانی و عملی این روش نیز خالی از عوارض و خطر نیست. از جمله مهمترین عوارضی که ممکن است ایجاد کند خونریزی شدید است. خونریزی که مقدار زیاد باشد و بیشتر از 3 روز ادامه داشته باشد نیاز به مراجعه به پزشک دارد. عفونت نیز از دیگر خطراتی که ممکن است افراد را تهدید کند. اگر جایی از رحم در هنگام عبور دستگاه زخم شده باشد احتمال تشکیل اسکار و جای زخم نیز می باشد. موارد گفته شده می تواند باروری را تحت تاثیر قرار دهد. از دیگر عوارض می توان به آلرژی زا بودن مایعات تزریق شده به رحم نام برد. ممکن است مایعات جمع شده و در ریه ها ، قلب یا مغز مشکل ایجاد کند که گاهی ممکن است تهدید کننده زندگی شود. در صورت بی تجربه بودن پزشک و عدم استاندارد بودن ابزار ممکن است در دهانه رحم ، رحم ، روده یا مثانه سوراخ ایجاد شود. همه موارد گفته شده در صورت تبحر و تجربه پزشک به حداقل می رسد و جز علائم و خطرات نادر هستند. این باعث شده که به طور کلی هیستروسکوپی روشی بسیار ایمن و با خطر و عوارض کم مطرح گردد. تقریباً در همه موارد ، مزایای انجام هیستروسکوپی بسیار بیشتر از خطرات احتمالی آن است. از این رو بدون نگرانی و ترس می توان از این روش برای تشخیص موارد خاص و یا درمان بسیاری از بیماری های مربوط به رحم بهره  برد.

مزایای انجام عمل هیستروسکوپی رحم چیست؟

  • بدون درد و خونریزی
  • کاهش چسبندگی
  • کاهش احتمال عفونت
  • عدم نیاز به بیهوشی عمومی
  • بدون نیاز به برش و جراحی
  • تقریبا روش غیر تهاجمی محسوب میشود
  • در حین برداشتن نمونه هم میتوان ترمیم یا اصلاح توده را انجام داد
  • دوران نقاهت ندارد
  • و از همه مهم ترین سریعترین و دقیق ترین روش جراحی است..

سوالات متداول هیستروسکوپی

دکتر فاطمه چراغی

دکتر فاطمه چراغی

متخصص زنان، زایمان و نازایی، فوق تخصص انکولوژی زنان و لاپاراسکوپیست
بیش از 30هزار جراحی لاپاروسکوپی موفق زنان
بیش از100هزار درمان اچ پی وی (زگیل تناسلی)

برچسب ها:
مقالات مرتبط
عوارض هیستروسکوپی 

عوارض هیستروسکوپی 

هیستروسکوپی یک روش تشخیصی مهم در پزشکی است که برای بررسی و تصویربرداری از داخل رحم و دستگاه تناسلی زنان استفاده...

فرق کورتاژ با هیستروسکوپی

فرق کورتاژ با هیستروسکوپی

کورتاژ و هیستروسکوپی دو روش پزشکی متداول در زمینه تشخیص بیماری های زنان هستند که برای تشخیص و درمان مشکلات مختلف...

پرسش و پاسخ تکمیلی

سوالات شما در اسرع وقت پاسخ داده شده و از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد

2 دیدگاه ها
  1. Sssolmaz

    سلام من عمل هیدروسکوپی انجام دادم برای برداشتن پولیپ ایاتواون عمل اگه چسبندگی داشتم برطرف کردن برام؟

    پاسخ
    • drfcheraghi

      سلام احتمالا بله چون جراح اگر مشکلی وجود داشته باشه همون موقع درمان رو انجام میدن مگر اینکه به صلاح نباشه و یا خطری بیمار رو تهدید بکنه. در هر صورت در سونوگرافی مشخص خواهد شد

      پاسخ
یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *