برداشتن رحم با لاپاراسکوپی که با نام هیسترکتومی لاپاراسکوپی نیز شناخته میشود، روشی پیشرفته برای درمان مشکلاتی مانند خونریزیهای شدید، فیبروم یا آندومتریوز است.
در لاپاراسکوپی برداشتن رحم، با ایجاد برشهای کوچک در ناحیه شکم و استفاده از ابزارهای دقیق، رحم بدون نیاز به برش بزرگ خارج میشود. این روش نسبت به جراحی باز درد کمتری دارد، دوران نقاهت آن کوتاهتر است و بیمار زودتر به فعالیتهای عادی بازمیگردد. هزینه لاپاراسکوپی برداشتن رحم بسته به محل انجام عمل، تخصص جراح و شرایط بیمار متفاوت است که معمولاً لاپاراسکوپی برداشتن رحم از روشهای پرهزینه محسوب میشود.
لازم به ذکر است که حتی با انجام موفق برداشتن رحم با لاپاراسکوپی، بخش مهمی از مسیر درمان به بعد از جراحی مربوط میشود؛ جایی که نحوه مراقبت، میزان فعالیت، تغذیه، زمانبندی رابطه جنسی و توجه به علائم هشداردهنده نقش تعیینکنندهای در جلوگیری از عوارض و بهبود سریعتر دارند. برای آشنایی کامل با جزئیات، توصیهها و محدودیتهای ضروری، حتماً راهنمای جامع مراقبتهای بعد از عمل برداشتن رحم را مطالعه کنید تا دوران نقاهت را با اطمینان و آرامش بیشتری پشت سر بگذارید.

در چه شرایطی رحم برداشته می شود؟
هیسترکتومی لاپاراسکوپی یکی از انواع روش های جراحی برداشتن رحم است که برای درمان فیبروم، اندومتریوز، خونریزی مزمن، سرطان رحم یا افتادگی رحم در صورت عدم پاسخ به درمان دارویی انجام میشود. هیسترکتومی لاپاراسکوپی به دلایل مختلفی انجام میشود که اغلب مربوط به مشکلات جدی رحم است. یکی از رایجترین دلایل، وجود فیبرومهای بزرگ یا دردناک است که باعث خونریزی شدید یا فشار بر اندامهای دیگر میشوند. آندومتریوز مقاوم به درمان، سرطان رحم یا دهانه رحم، افتادگی رحم، و خونریزیهای مزمن و غیرقابلکنترل نیز از دلایل شایع انجام این عمل هستند.
در برخی موارد، عفونتهای شدید یا مشکلات مادرزادی ممکن است پزشک را به انجام هیسترکتومی لاپاراسکوپی ترغیب کند. این روش زمانی انتخاب میشود که درمانهای دارویی یا روشهای دیگر پاسخگو نباشند و کیفیت زندگی بیمار به دلیل علائم شدید کاهش یافته باشد. https://www.healthdirect.gov.au/surgery/laparoscopic-hysterectomy
برداشتن رحم با لاپاراسکوپی یا تخلیه رحم چگونه انجام می شود؟
عمل لاپاراسکوپی هیسترکتومی با برشهای کوچک شکمی، ابزارهای تخصصی و دوربین انجام میشود و روشی کمدرد، با خونریزی و نقاهت کمتر است. در روش برداشتن رحم با لاپاراسکوپی، جراح از طریق چند برش کوچک در شکم، ابزارهای باریک و دوربین لاپاراسکوپی را وارد بدن میکند تا رحم را مشاهده و بهصورت دقیق از بدن خارج کند. این عمل معمولاً تحت بیهوشی عمومی انجام میشود و رحم از طریق واژن یا یکی از برشهای کوچک خارج میگردد.
در ویدئوی زیر، شاهد یک مورد هیسترکتومی لاپاراسکوپی توسط خانم دکتر فاطمه چراغی و بر روی بیماری با بروز همزمان مواردی از چسبندگی و دیگر اختلالات خواهید بود؛ که بطور کامل و موفقیت آمیز رحم برداشته شده و بیمار توسط ایشان درمان گردید.
این روش نسبت به جراحی باز، با درد کمتر و بهبودی سریعتر همراه است. با این حال، عوارض هیسترکتومی با لاپاراسکوپی ممکن است شامل خونریزی، عفونت، آسیب به اندامهای اطراف یا لخته شدن خون باشد که با رعایت مراقبتهای قبل و بعد از عمل، احتمال وقوع آن کاهش مییابد. https://www.healthdirect.gov.au/surgery/laparoscopic-hysterectomy
خطرات لاپاراسکوپی برداشتن رحم
اگرچه عمل هیسترکتومی لاپاراسکوپی روشی ایمن، کمتهاجمی و با دوران نقاهت کوتاهتر نسبت به جراحی باز است، اما مانند هر عمل جراحی دیگر، این روش نیز میتواند با خطراتی همراه باشد. آگاهی از این خطرات به بیماران کمک میکند تصمیمی آگاهانهتر بگیرند و در صورت بروز علائم، بهموقع اقدام کنند. در ادامه به مهمترین خطرات احتمالی اشاره میشود:
- خونریزی شدید حین یا پس از جراحی
- آسیب به اندامهای مجاور مانند مثانه یا روده
- عفونت محل جراحی یا ناحیه لگن
- لخته شدن خون در پاها یا ریهها (ترومبوز)
- واکنش به بیهوشی عمومی
- درد مزمن یا ناراحتی طولانیمدت پس از جراحی
خونریزی شدید حین یا پس از جراحی
یکی از خطرات اصلی در حین هیسترکتومی با لاپاراسکوپی، خونریزی بیش از حد به دلیل آسیب به عروق بزرگ یا بافتهای اطراف رحم است. این وضعیت ممکن است منجر به کاهش فشار خون، نیاز به تزریق خون یا حتی تبدیل جراحی لاپاراسکوپی به جراحی باز شود.
در برخی موارد، خونریزی داخلی پس از عمل ممکن است بهراحتی قابل تشخیص نباشد و نیاز به بررسی اورژانسی داشته باشد. مراقبتهای دقیق در اتاق عمل و نظارت پس از جراحی نقش مهمی در کاهش این خطر دارند.
آسیب به اندامهای مجاور
در طول عمل لاپاراسکوپی هیسترکتومی، احتمال آسیب به اندامهای نزدیک مانند مثانه، حالبها یا رودهها وجود دارد. بهویژه در بیمارانی که سابقه جراحیهای شکمی یا چسبندگی دارند، این خطر بیشتر است. آسیب به این اندامها ممکن است بلافاصله تشخیص داده نشود و نیازمند عمل جراحی مجدد یا مداخلات پزشکی باشد. بنابراین انجام عمل توسط جراح ماهر و با تجربه، نقش اساسی در پیشگیری از این عوارض دارد.
عفونت محل جراحی یا لگن
هر جراحی با خطر عفونت همراه است و هیسترکتومی با لاپاراسکوپی نیز از این قاعده مستثنی نیست. عفونت ممکن است در محل برشهای پوستی یا در عمق لگن ایجاد شود. علائمی مانند تب، درد شدید، ترشح از محل زخم یا احساس ناراحتی عمومی میتوانند نشانه عفونت باشند. استفاده از آنتیبیوتیکهای پیشگیرانه، رعایت بهداشت در دوره پس از عمل و پیگیری علائم توسط بیمار، راهکارهای موثر برای کنترل این خطر هستند.
لخته شدن خون در پاها یا ریهها (ترومبوز)
یکی از عوارض مهم پس از هیسترکتومی لاپاراسکوپی، تشکیل لخته خون در وریدهای عمقی پا یا حرکت آن به سمت ریه (آمبولی ریه) است. این وضعیت میتواند خطرناک و حتی کشنده باشد. بیحرکتی طولانیمدت پس از جراحی، سن بالا، سابقه ترومبوز و مصرف قرصهای ضدبارداری از عوامل افزایشدهنده این خطر هستند. پوشیدن جورابهای فشاری، تزریق داروهای ضدانعقاد و تشویق بیمار به حرکت زودهنگام پس از عمل از روشهای پیشگیری مؤثر بهشمار میروند.
واکنش به بیهوشی عمومی
در عمل لاپاراسکوپی هیسترکتومی، بیهوشی عمومی الزامی است که خود میتواند با خطراتی مانند افت فشار خون، اختلالات تنفسی، حساسیت دارویی یا تهوع و استفراغ همراه باشد. در افراد با مشکلات زمینهای قلبی یا ریوی، این خطرات افزایش مییابد.
بررسی کامل سابقه پزشکی بیمار، استفاده از داروهای بیخطر و حضور تیم بیهوشی مجرب، احتمال بروز این عوارض را کاهش میدهد. همچنین مراقبتهای دقیق در دوران پس از بیهوشی برای اطمینان از بازگشت عملکردهای حیاتی اهمیت دارد.
درد مزمن یا طولانیمدت پس از جراحی
اگرچه لاپاراسکوپی به دلیل برشهای کوچکتر درد کمتری نسبت به جراحی باز دارد، اما برخی بیماران ممکن است پس از هیسترکتومی با لاپاراسکوپی دچار درد لگنی مزمن یا ناراحتیهای طولانیمدت شوند. این درد میتواند ناشی از چسبندگیهای داخلی، آسیب عصبی یا التهاب بافتی باشد. در برخی موارد، نیاز به بررسیهای تکمیلی یا درمانهای فیزیوتراپی، دارویی یا رواندرمانی وجود دارد. ارتباط مستمر با پزشک و پیگیری دقیق علائم درد پس از جراحی بسیار اهمیت دارد. https://info.health.nz/conditions-treatments/medical-tests-procedures/laparoscopic-hysterectomy
آمادگی قبل از لاپاراسکوپی برداشت رحم
آمادگی قبل از لاپاراسکوپی برداشت رحم امری مهم است که برای اجرای بهتر و پیشگیری از مشکلات بعدی باید به آن توجه کرد. در زیر نکاتی برای آمادگی قبل از این عمل آورده شده است:
- آزمایشهای پیش از عمل: آزمایش خون، نوار قلب، بررسی وضعیت انعقاد و بررسی کلیه و کبد
- مشاوره با پزشک: اطلاع از نوع هیسترکتومی، خطرات، فواید و روش انجام لاپاراسکوپی
- قطع برخی داروها: قطع داروهای رقیقکننده خون، مکملها یا داروهای ضدالتهاب طبق نظر پزشک
- رعایت رژیم غذایی: پرهیز از غذای سنگین از روز قبل، ناشتا بودن در روز جراحی
- تخلیه روده در صورت نیاز: در برخی موارد استفاده از داروهای ملین یا تنقیه شب قبل از عمل
- استحمام و رعایت بهداشت: استحمام با صابون ضدعفونیکننده، اصلاح موهای ناحیه شکم در صورت لزوم
- همراه داشتن مدارک پزشکی: پرونده پزشکی، فهرست داروهای مصرفی و مدارک بیمهای در روز جراحی https://www.brighamandwomens.org/obgyn/resources/laparoscopic-hysterectomy
هزینه عمل لاپاراسکوپی برداشت رحم
هزینه برداشتن رحم با لاپاراسکوپی به عوامل متعددی بستگی دارد و میتواند متغیر باشد. این هزینهها معمولاً از جمله موارد زیر تشکیل میشوند:
- هزینه بیمارستان و تجهیزات پزشکی: شامل هزینه استفاده از اتاق عمل، تجهیزات پزشکی، و هزینههای مربوط به بخشهای مختلف بیمارستان.
- هزینه پزشک و تیم پزشکی: شامل هزینه خدمات پزشکی از جمله مشاورهها، انجام عمل توسط جراح، و همچنین نظارت پس از عمل.
- هزینه آزمایشات قبل از عمل: برخی آزمایشات و تستهای لازم قبل از انجام لاپاراسکوپی برداشت رحم.
- هزینه بازیافت بعد از عمل: شامل هزینههای مرتبط با فرآیند بازیافت پس از عمل از جمله داروها و مشاورههای پس از عمل.
- هزینههای جانبی: هزینههای احتمالی جانبی مانند اقامت در بیمارستان یا هزینههای حمل و نقل.
برای دقیقترین اطلاعات در مورد هزینه عمل لاپاراسکوپی برداشت رحم، توصیه میشود که با مراکز پزشکی معتبر یا بیمارستانها تماس بگیرید و از آنها جزئیات بیشتری راجع به هزینهها دریافت کنید.
آیا پس از هیسترکتومی لاپاراسکوپی میتوان از رابطه جنسی لذت برد؟
بله، پس از هیسترکتومی به روش لاپاراسکوپی بسیاری از زنان میتوانند دوباره از رابطه جنسی لذت ببرند. معمولاً بعد از چند هفته و با بهبودی کامل محل جراحی، فعالیت جنسی مجدداً امکانپذیر میشود. برخی زنان حتی به دلیل کاهش درد، خونریزی یا ناراحتیهای رحمی، کیفیت بهتری در روابط خود تجربه میکنند.
با این حال، ممکن است در ابتدا تغییراتی در حس جنسی یا خشکی واژن احساس شود که با مشاوره پزشکی و استفاده از روانکنندهها قابل حل است. گفتگو با شریک جنسی و در صورت نیاز مشاوره با متخصص زنان یا مشاور جنسی، میتواند به بهبود تجربه جنسی پس از هیسترکتومی به روش لاپاراسکوپی کمک کند. https://info.health.nz/conditions-treatments/medical-tests-procedures/laparoscopic-hysterectomy
بعد از برداشتن رحم با لاپاراسکوپی لازم است که هورمون های جایگزین HTR مصرف شود؟
لزوم مصرف هورمونهای جایگزین (HTR) پس از جراحی بستگی به انواع هیسترکتومی لاپاراسکوپی دارد. اگر در حین عمل، تخمدانها نیز برداشته شوند (هیسترکتومی کامل همراه با اوفورکتومی)، بدن با کاهش شدید هورمون استروژن روبهرو میشود و معمولاً نیاز به درمان جایگزینی هورمونی احساس میشود.
برداشتن رحم با لاپاراسکوپی به کاهش علائم یائسگی مانند گرگرفتگی، خشکی واژن و نوسانات خلقی کمک میکند. اما اگر تخمدانها در حین هیسترکتومی باقی بمانند، معمولاً نیازی به مصرف HTR نیست. تصمیمگیری در مورد مصرف این داروها باید با توجه به شرایط بدنی بیمار، سن، سابقه پزشکی و نظر متخصص زنان انجام گیرد تا از عوارض احتمالی جلوگیری شود. https://www.amsterdamumc.nl/nl/patienteninformatie/laparoscopic-hysterectomy.htm
جمع بندی و مراجعه به پزشک
پس از انجام هیسترکتومی لاپاراسکوپی، ارزیابی وضعیت هورمونی و بررسی نیاز به مصرف داروهای جایگزین، موضوعی ضروری و کاملاً فردی است. عواملی مانند سن، نوع هیسترکتومی، وجود یا عدم وجود تخمدانها و شدت علائم یائسگی در این تصمیم موثرند.
در کنار رعایت سبک زندگی سالم، مراجعه منظم به پزشک متخصص زنان برای پیگیری وضعیت جسمی و روحی اهمیت بالایی دارد. مصرف یا عدم مصرف HRT باید بر اساس مشاوره دقیق پزشکی صورت گیرد تا از بروز عوارض احتمالی جلوگیری شود. در نهایت، هر بیمار باید با آگاهی و همراهی پزشک، مسیر درمانی مناسب خود را انتخاب کند.
سوالات متداول
- آیا بعد از هیسترکتومی لاپاراسکوپی حتماً باید داروهای هورمونی مصرف کنم؟
اگر تخمدانها برداشته نشده باشند، معمولاً نیازی به HRT نیست؛ اما در صورت برداشتن تخمدانها، مصرف HRT ممکن است ضروری باشد. - چه مدت بعد از هیسترکتومی میتوان فعالیت جنسی را از سر گرفت؟
معمولاً پس از ۴ تا ۶ هفته و با تایید پزشک، امکان از سرگیری رابطه جنسی وجود دارد. - آیا هیسترکتومی باعث افزایش وزن میشود؟
تغییرات هورمونی پس از عمل ممکن است بر متابولیسم تاثیر بگذارد، اما با تغذیه مناسب و ورزش قابل کنترل است. - خطرات مصرف هورمونهای جایگزین چیست؟
برخی خطرات شامل افزایش احتمال لخته خون، بیماری قلبی و سرطان پستان است؛ البته بسته به شرایط فردی متفاوت است. - آیا بعد از هیسترکتومی هنوز به چکاپهای منظم نیاز دارم؟
بله، انجام معاینات دورهای زنان، حتی در صورت برداشتن رحم با لاپاراسکوپی، برای بررسی سلامت عمومی ضروری است. - چگونه بدانم چه نوع هیسترکتومی انجام دادهام؟
نوع عمل (با یا بدون برداشتن تخمدانها) را میتوان از گزارش جراحی یا با پرسش از پزشک معالج متوجه شد.





وقتتون بخیر من ۵۲سال سن دارم و نزدیک دوساله یائسه شدم ولی چند روزی میشه لکه بینی دارم و امروز درد کمر و خونریزیم از قهوهای رنگ به قرمزی پریود تبدیل شده سونو دادم اندومترم ۷میلیمتر شده و فیبروم از قبل داشتم و بزرگتر نشده ۵سانت هست دکتر زنان رفتم گفت جمعه برم برای تیکه برداری تا بدن پاتولوژی
اگه عمل برداشتن رحم بخوام شما از طریق لاپروسکوپی انجام میدید من از بخیه و اینا میترسم و دردی که داره زایمان هام هم دوتا بوده سزارین
ممنونم
از همدان هستم
سلام
بله انجام میشه . با مطب تماس بگیرین و غیر حضوری ویزیت بشین که مدارکتون رو برای بررسی ارسال کنید و توضیحات کامل به شما داده میشه عزیزم
سلام روز خوش من پیش دکتر چراغی عزیزم عمل جراحی همزمان آندومتریوز و خارج کردن رحم و تخمدان و اسلیو معده انجام دادم و خیلی از عملهام خدا رو شکر راضی هستم و دست بوس دکتر چراغی و تیم بی نظیرشونم و براشون بهترینها رو از خداوند خواستارم
سلام خانم دکتر. من خیلی از بیهوشی میترسم. آیا میشه این عمل خارج کردن رحم با لاپاروسکوپی رو با بیحسی انجام داد؟
سلام
هیسترکتومی لاپاراسکوپی با بیهوشی عمومی انجام میشود، زیرا نیاز به ایجاد فشار گاز در شکم و جراحی دقیق در ناحیه لگن دارد و بیحسی موضعی یا نخاعی معمولاً برای این نوع عمل کافی نیست. اگر نگرانی از بیهوشی دارید، میتوانید قبل از عمل با متخصص بیهوشی مشورت کنید تا روشهای کاهش اضطراب و ایمنی حین بیهوشی برای شما توضیح داده شود.
خیلی مقاله کاملی بود. ممنون از خانم دکتر چراغی. من خودم برای همین عمل آماده میشم این متن خیلی به کاهش استرسم کمک کرد.
ممنون از اطلاعات مفیدتون. من بخاطر آندومتریوز قراره این عمل رو انجام بدم و واقعاً امیدوارم دردام تموم شه دیگهه
من سه ماهه پیش ایشون عمل کردم. درد بعد از عملم خیلی کم بود و زود برگشتم به زندگی عادی. خیلی از خانم دکتر چراغی ممنونم.
این عمل رو توی بیمارستانهای دولتی هم انجام میدن؟ من هزینه برام خیلی مهمه و بیمه هم دارم.
سلام وقت شما بخیر
بله، هیسترکتومی لاپاراسکوپی در بسیاری از بیمارستانهای دولتی انجام میشود و اگر بیمه درمانی داشته باشید، بخش قابل توجهی از هزینهها تحت پوشش قرار میگیرد. با این حال، دستمزد جراح، تجهیزات و پیچیدگی عمل میتواند روی مبلغ نهایی تأثیر بگذارد، قبل از اقدام، حتما هزینه ها و پوشش بیمهای مرکزی که مراجعه می کنید رو سوال کنید.
سلام وقتتون بخیر. من چند سال پیش سزارین شدم، این موضوع ممکنه عمل لاپاراسکوپی برداشتن رحم رو سخت کنه؟
سلام
سابقه سزارین میتواند باعث چسبندگیهای داخل لگن شود که انجام لاپاراسکوپی را کمی پیچیدهتر میکند، اما معمولاً مانع انجام عمل نمیشود. تجربه جراح بسیار مهم است
سلام. من ۵۵ سالمه. آیا برای این عمل محدودیت سنی وجود داره؟
سلام
هیچ محدودیت سنی قطعی برای انجام لاپاراسکوپی وجود ندارد. مهمترین فاکتور، وضعیت عمومی و سلامت بیمار است.
سلام. آیا میشه فقط فیبروم رو با لاپاراسکوپی برداشت و رحم رو نگه داشت؟
سلام بله، در بسیاری از موارد میتوان میومکتومی لاپاراسکوپی انجام داد و تنها فیبرومها را برداشت، بدون آنکه رحم برداشته شود. این روش مخصوصاً برای زنانی که قصد بارداری در آینده دارند مناسب است.
سلام خانم دکتر. من مشکل فیبروم دارم ولی خیلی نگران عوارض بعد از عملم، مخصوصا آسیب به مثانه. آیا این ریسک واقعا بالاست؟
سلام وقت بخیر .. خطر آسیب به مثانه یا سایر اندامهای لگنی در جراحیهای لاپاراسکوپی فیبروم وجود دارد، اما در دست جراح باتجربه و با رعایت نکات ایمنی بعد از عمل لاپاراسکوپی، این ریسک بسیار پایین است.
با سلام. توی مقاله به این اشاره نشد که آیا بعد از عمل، جای بخیهها خیلی مشخص میمونه؟ من پوستم به راحتی جای زخم روش میمونه.
سلام و آرزوی سلامتی برای شما
در هیسترکتومی لاپاراسکوپی، برشها بسیار کوچک و ظریف هستند و معمولاً با تکنیکهای بخیه یا چسبهای جراحی بسته میشوند. در بیشتر بیماران، جای بخیهها بعد از گذشت چند ماه به مرور کمرنگ شده و دیده نمیشود. با این حال، کسانی که پوستشان مستعد ایجاد جای زخم یا کلوئید است، ممکن است رد کمی باقی بماند. رعایت مراقبتهای بعد از جراحی و استفاده از کرمها یا ژلهای ترمیمکننده به کاهش جای بخیه کمک میکند.
سلام و خسته نباشید. در مقاله گفته شده که برای هیسترکتومی با لاپاراسکوپی، رحم از واژن خارج میشه. آیا ممکنه این باعث افتادگی واژن در آینده بشه؟
سلام ممنونم
خارج کردن رحم از طریق واژن در حین هیسترکتومی لاپاراسکوپی بهطور معمول باعث افتادگی واژن نمیشود، چون موقع جراحی دیوارههای واژن و بافتهای نگهدارنده به دقت ترمیم و تقویت میشوند. با این حال، عواملی مثل ضعف بافتهای کف لگن، زایمانهای متعدد، یبوست مزمن یا افزایش فشار داخل شکم میتواند در طولانیمدت خطر افتادگی لگنی را افزایش دهد. رعایت تمرینات تقویت عضلات کف لگن (ورزش کگل) پس از عمل میتواند در پیشگیری مؤثر باشد.
با سلام خدمت خانم دکتر عزیز. آیا بعد از لاپاراسکوپی هیسترکتومی ممکنه باز در د توی قسمت لگن رو تجربه کنم؟
سلام و آروزی سلامتی برای شما
بعد هیسترکتومی لاپاراسکوپی ممکن است در روزهای ابتدایی احساس درد یا ناراحتی لگنی طبیعی باشد و معمولاً طی چند هفته برطرف میشود. در صورت تداوم یا تشدید درد پس از دورهی بهبودی، لازم است توسط متخصص معاینه بشید تا علل احتمالی بررسی و درمان مناسب انجام شود.
سلام.من دچار سرطان سینه هورمونی هستم.تصمیم گرفتم رحم وتخمدانهام رو بردارم با این روش شما.دنبال یه روش خیلی کم درد هستم.به نظرتون این روش برا من مناسبه.وایا با برداشتن اینا قرص هرمونیهام رو دکتر کمتر میکنه؟
سلام و آرزوی سلامتی برای شما
برداشتن رحم و تخمدان به روش لاپاراسکوپی از نظر کاهش درد پس از عمل و سرعت بهبودی نسبت به جراحی باز بسیار گزینه خوبیست و معمولاً برای بیمارانی که به دلیل سرطان سینه هورمونی نیاز به قطع منبع استروژن دارند، مناسب است.
هیسترکتومی با روش لاپاراسکوپی سطح هورمونهای استروژنی بدن را کاهش میدهد و در بیشتر موارد نیاز به مصرف داروهای ضد هورمونی را بعد عمل کم میکند یا نوع و دوز آن را تغییر میدهد. تصمیم دقیق درباره ادامه یا کاهش داروهای هورمونی باید حتماً با نظر پزشک آنکولوژیست شما و بر اساس نتیجه جراحی و وضعیت کلی بیماری انجام بشود.