در چه مواردی سزارین انجام می شود؟ | ضرورت سزارین

ضرورت سزارین یکی از اصول برنامه ریزی برای زایمان است که داشتن اطلاعات هر چه بیشتر در این باره بسیار کمک کننده است. سزارین یک روش جراحی برای تولد نوزاد است که از طریق ایجاد شکاف در شکم و رحم مادر انجام می‌شود. این روش معمولاً در شرایطی انجام می‌شود که زایمان طبیعی امکان‌پذیر نباشد یا خطراتی برای سلامت مادر و جنین وجود داشته باشد. سزارین می‌تواند در شرایط اضطراری یا به‌صورت برنامه‌ریزی‌شده انجام شود و در بسیاری از موارد جان مادر و نوزاد را نجات می‌دهد. در این مقاله به بررسی دلایل و شرایطی که نیاز به زایمان سزارین پیدا می‌شود، می‌پردازیم. اگر باردار هستید و به دنبال اطلاعات کامل درباره روش‌های زایمان، به‌ویژه سزارین، هستید، ادامه این مطلب را از دست ندهید!

چه کسانی می توانند سزارین انجام دهند؟

زایمان سزارین ممکن است برای برخی مادران ضروری یا مناسب باشد، اما این روش برای همه توصیه نمی‌شود و باید بر اساس شرایط پزشکی و نظر پزشک تصمیم‌گیری شود. در ادامه، افرادی که ممکن است سزارین برای آن‌ها مناسب باشد یا به آن نیاز داشته باشند، توضیح داده شده است:

1. افرادی با شرایط خاص پزشکی

• انحراف لگن : زمانی که اندازه یا شکل لگن اجازه زایمان طبیعی را نمی‌دهد.
• بیماری‌های زمینه‌ای مادر: مشکلاتی مانند بیماری قلبی، دیابت کنترل‌نشده یا فشار خون بالا ممکن است نیاز به سزارین را ایجاد کند.
• عفونت‌های خاص: ابتلا به برخی عفونت‌ها مانند تبخال تناسلی فعال یا HIV ممکن است پزشک را به توصیه سزارین سوق دهد تا از انتقال به نوزاد جلوگیری شود.

2. موقعیت‌های غیرطبیعی جنین

• قرارگیری بریچ (Breech): وقتی که جنین با پا یا باسن به سمت کانال زایمان قرار دارد.
• قرارگیری عرضی جنین: اگر جنین به‌صورت افقی در رحم قرار گرفته باشد.

3. بارداری‌های چندقلویی

در بارداری دوقلو یا چندقلو، به‌ویژه اگر یکی از جنین‌ها در موقعیت غیرطبیعی قرار گرفته باشد یا خطراتی برای آن‌ها وجود داشته باشد.

4. مشکلات مربوط به جفت یا بند ناف

• جفت سرراهی: زمانی که جفت بخشی از دهانه رحم را مسدود کرده باشد.
• جداشدگی جفت: جدا شدن زودرس جفت از دیواره رحم که خطر خونریزی شدید را به همراه دارد.
• افتادگی بند ناف: وقتی که بند ناف پیش از جنین به کانال زایمان وارد شده باشد، نیاز به زایمان سریع دارد.

5. عدم پیشرفت در زایمان طبیعی

اگر انقباضات رحمی مادر مؤثر نباشند یا دهانه رحم به‌طور کامل باز نشود، سزارین ممکن است ضروری باشد.

6. زایمان‌های قبلی با سزارین یا جراحی رحم

• زنانی که در زایمان‌های قبلی خود سزارین انجام داده‌اند، به‌ویژه اگر برش عمودی داشته باشند، ممکن است نتوانند زایمان طبیعی داشته باشند.
• سابقه جراحی‌های خاص روی رحم، مانند میومکتومی (برداشتن فیبروم‌های رحم).

7. شرایط اضطراری

• افت ضربان قلب جنین: زمانی که نشانه‌هایی از ناراحتی جنین وجود دارد.
• خطر پارگی رحم: در مواردی که خطر پارگی رحم وجود داشته باشد، سزارین سریع انجام می‌شود.

8. دلایل انتخابی (برنامه‌ریزی‌شده)

برخی مادران ممکن است به دلایل شخصی یا با توصیه پزشک، ضرورت سزارین را در نظر بگیرند. این تصمیم باید با آگاهی کامل از مزایا و معایب روش صورت گیرد.

ضرورت انجام سزارین | شرایطی که سزارین اولویت دارد

اگر مادر پیش از این یک یا چند بار از طریق سزارین نوزاد خود را به دنیا آورده باشد، زایمان طبیعی ریسک بالایی دارد و ممکن است باعث آسیب‌دیدگی یا پارگی رحم شود. البته اگر مادر قبلاً فقط یک بار و آن هم با برش افقی رحم، سزارین شده باشد، با تأیید پزشک و در صورت تمایل می‌تواند زایمان طبیعی را تجربه کند. همچنین، اگر مادر قبلاً جراحی‌های دیگری روی رحم انجام داده باشد، مانند جراحی فیبروم رحم، ریسک زایمان طبیعی افزایش می‌یابد. در مواردی، حتی اگر مادر علائم زایمان را نشان دهد، به دلیل شرایط خاص جنین یا مادر، انجام زایمان سزارین ضروری است.

شرایط خاصی که انجام سزارین ضرورت پیدا می‌کند

شرایط مختلفی وجود دارد که در آن پزشک عمل سزارین را به زایمان طبیعی ترجیح می‌دهد. در ادامه با برخی از این شرایط ها آشنا می شویم.

۱. سزارین قبلی

• دو یا چند سزارین قبلی: اگر مادری پیش از این دو بار یا بیشتر عمل سزارین انجام داده باشد، معمولاً زایمان بعدی نیز باید به روش سزارین انجام شود.
• یک سزارین قبلی: در صورتی که مادر تنها یک بار سزارین انجام داده باشد و آن هم از نوع برش افقی باشد، در صورت تمایل و تأیید پزشک می‌تواند زایمان طبیعی داشته باشد.

۲. سابقه جراحی‌های رحم

جراحی‌های ترمیمی مانند فیبروم‌برداری یا هر نوع جراحی که بر روی دیواره رحم انجام شده باشد، ممکن است خطر پارگی رحم در زایمان طبیعی را افزایش دهد. در چنین شرایطی پزشک به دلایل ایمنی، سزارین را توصیه می‌کند.

۳. سابقه جراحی‌های ترمیمی واژن و دهانه رحم

جراحی‌های زیبایی یا ترمیمی مانند واژینوپلاستی و اصلاح دهانه رحم ممکن است شرایط را برای زایمان طبیعی دشوار کرده و سزارین را به گزینه امن‌تری تبدیل کنند.

۴. مشکلات مربوط به جنین

• اگر جنین در شرایطی مانند دیسترس جنینی (زجر جنینی) باشد، به طوری که ضربان قلب جنین نشان‌دهنده کاهش اکسیژن‌رسانی باشد، پزشک ممکن است تصمیم به انجام سزارین بگیرد.
• در مواردی که جنین در وضعیت نادرست قرار دارد، مانند حالت بریچ (نشسته) یا عرضی بودن، به‌خصوص در زایمان‌های چندقلویی، سزارین ضروری می‌شود.

۵. جفت سر راهی و جفت چسبنده

• جفت سر راهی: اگر جفت در دهانه رحم قرار گرفته باشد و با پیشرفت بارداری جابه‌جا نشود، خروج جنین به روش طبیعی ممکن نیست.
• جفت چسبنده: زمانی که جفت بیش از حد به دیواره رحم نفوذ کرده و جدا شدن آن دشوار است، زایمان سزارین به دلیل ایمنی مادر و جنین اولویت پیدا می‌کند.

۶. سرکلاژ دهانه رحم

اگر در دوران بارداری برای پیشگیری از زایمان زودرس یا سقط، دهانه رحم مادر بخیه شده باشد (سرکلاژ)، پزشک برای زایمان، سزارین را توصیه می‌کند.

۷. مادر مبتلا به بیماری‌های خاص

• بیماری‌های قلبی یا ریوی که می‌توانند زایمان طبیعی را برای مادر پرخطر کنند، از جمله دلایل اصلی انتخاب سزارین هستند.
• ابتلا به تبخال تناسلی نیز یکی از شرایطی است که ممکن است در تماس جنین با کانال زایمان، خطر انتقال عفونت به جنین را افزایش دهد.

۸. عدم تناسب لگن مادر و سر جنین

اگر لگن مادر برای عبور سر جنین بسیار کوچک باشد یا جنین بیش از حد بزرگ باشد، ممکن است زایمان طبیعی دشوار یا غیرممکن شود و سزارین انجام شود.

۹. بارداری‌های چندقلویی

در زایمان‌های دوقلویی یا بیشتر، به‌خصوص اگر وضعیت یکی از جنین‌ها بریچ یا عرضی باشد، سزارین روش امن‌تری محسوب می‌شود.

۱۰. سابقه هیستروتومی

هیستروتومی (شکافتن رحم) یا هیستروسکوپی ممکن است به دلایل مختلفی مانند جراحی‌های داخل رحمی یا حذف جنین داخل رحم انجام شده باشد. این شرایط معمولاً زایمان طبیعی را غیرممکن می‌کند.

عوارض زایمان طبیعی

• آسیب دیدن عضله کف لگن پس از زایمان طبیعی
• درد مداوم واژن یا پرینیال
• پرولاپس احشا لگن به صورتی که رحم، مثانه یا روده بزرگ به داخل واژن نفوذ کند یا در بیرون واژن برآمده شود.
• پارگی پرینیال پرینیوم یا میاندوراه بافت نرمی می باشد که بین واژن و مقعد قرار دارد.
• پرولاپس بند ناف، پدیدهای بسیار نادر است و در صورتی ایجاد می شود که بند ناف، قبل از نوزاد بیرون بیاید.

نتیجه گیری

سزارین یکی از روش‌های ایمن زایمان است که در شرایط خاص و به توصیه پزشک، جایگزین زایمان طبیعی می‌شود. عواملی مانند سابقه جراحی‌های قبلی، وضعیت قرارگیری جنین، بیماری‌های مادر یا مشکلات مربوط به جفت و رحم از جمله دلایلی هستند که می‌توانند ضرورت این روش را مشخص کنند. مهم‌ترین اصل در انتخاب روش زایمان، حفظ سلامت مادر و جنین است. به همین دلیل، توصیه می‌شود مادران باردار در دوران بارداری با پزشک متخصص خود مشورت کرده و با آگاهی کامل نسبت به شرایط خاص خود، بهترین تصمیم را اتخاذ کنند.