021-22370103 - 021-22370107
تهران، سعادت اباد ، بالاتراز میدان کاج ، خیابان نهم ، پلاک 1 ، ساختمان کاج ، طبقه دوم
مدت زمان مطالعه ۱۰ دقیقه
دکتر فاطمه چراغی » بیماری های زنان » کیست درموئید چیست؟ علائم، عوارض و درمان

کیست درموئید چیست؟ علائم، عوارض و درمان

رحم در برخی از شرایط مستعد ابتلا به کیست های مختلفی است. یکی از کیست هایی که کمتر شایع است اما رخ می دهد، کیست مویی یا درموئید است که در تخمدان ها ایجاد و رشد می کنند، این کیست در حقیقت متشکل از بقایای مواد ژنتیک یا همان سلول های بنیادی که به صورت مادرزادی در تخمدان قرار می گیرد و رشد می کند، این کیست ممکن است از دوران جنینی همراه بیمار باشد. این کیست ها بیشتر از مواد استخوانی مثل دندان و ناخن تشکیل می شوند و به طور طبیعی هم قابل دفع نیستند. کیست مویی می تواند حاوی فولیکول های مو یا بافتی از پوست باشد همچنین متشکل از غدد تولید کننده عرق و چربی پوست و عصب نیز خواهد بود. شاید برایتان کمی عجیب باشد اما این کیست می تواند از اولین سال های تولد تا سنین بالای 30 سال بدون هیچ علامتی همراه شما باشد اما در نهایت از حالت مخفی خارج و با نشانه هایی بروز می کند که ناچار به درمان آن هستید. بهترین روش درمان برای کیست مویی لاپاراسکوپی است که می تواند به راحتی آن را خارج کرده و عارضه های آن را از بین ببرد. با ما همراه باشید.

کیست درموئید

کیست درموئد چیست؟

کیست درموئد تخمدان (به انگلیسی Ovarian dermoid cyst)، کیسه ای پر از مایع است که حاوی بافت مو، پوست، دندان یا سایر قسمت های بدن خواهد بود. برخلاف اکثر کیست های تخمدان، کیست های درموئید در اثر چرخه قاعدگی تشکیل نمی شوند. در عوض، مانند سایر کیست های درموئید، زمانی که بافت کاملاً توسعه یافته در یک تخمدان ها جمع می شود، تشکیل می شوند. کیست های درموئید تخمدان سرطانی نیستند، اما اگر بیش از حد بزرگ شوند می توانند عوارضی ایجاد کنند. پزشک می‌تواند کیست را ارزیابی کرده و در مورد برداشتن تصمیم گیری کند. کیست های درموئید تخمدان گاهی اوقات تراتوم کیستیک بالغ نامیده می شود .

علت کیست درموئد تخمدان

کیست درموئید در انواع خوش خیم و بدخیم تشکیل می شوند و تقریبا در هر قسمتی از بدن ممکن است که ایجاد شوند. اما بیشتر در قسمت هایی مانند تخمدان دیده می شوند. پزشکان می توانند کیست های درموئید را حتی در نوزادانی که هنوز متولد نشده اند، مشاهده کنند. با این حال  هنوز مشخص نیست که چرا برخی از جنین های در حال رشد کیست درموئید دارند اما این عارضه در آینده مشکل ساز خواهد بود. هرچند که والدین در خصوص چنین مشکلاتی جنین را مورد بررسی قرار نمی دهند، اما در نهایت فرد ناچار به جراحی و یا درمان غیر جراحی خواهد بود که این مساله به شدت روی اندازه و نوع کیست بستگی دارد.

کیست درموئید تخمدان چه کسانی را مبتلا می کند؟

هر کسی که تخمدان دارد می تواند به کیست درموئید تخمدان مبتلا شود. این کیست ها احتمالاً در بدو تولد وجود دارند، اما علائمی نداشته و معمولاً بعد از تصویربرداری کشف می شوند. به عنوان مثال، این غیر معمول نیست که در طول سونوگرافی بارداری متوجه شوید که این نوع کیست را دارید.

کیست درموئید چه زمانی ایجاد میشوند؟

کیست های درموئید بیشتر در مواردی ایجاد می شود که نا هماهنگی در لایه های پوست و رشد آن ها ایجاد شده باشد، زمانی که در بافت پوششی(لایه اپیتلیوم)، فضایی کیسه مانند به وجود می آید و ساختارهای پوستی در این محفظه به دام می افتند.

جنس دیواره سلولی کیست موئی مشابه ساختارهای خارجی پوست مانند فولیکول های مو، غدد عرق و گاهی مو، دندان یا عصب است. این بیماری شکل اکتسابی ندارد و هرچند ظاهری عفونی و کدر دارد، اما عفونی نیست.

علائم کیست درموئید

ممکن است هیچ گونه نشانه ای از کیست های درموئید وجود نداشته باشد، اما با رشد و بزرگ شدن کیست فرد دچار علائمی مانند:

  •   دردشکم 
  •  خونریزی غیرطبیعی واژینال
  •  مشکلات ادراری   
  •  درد مبهمی در ناحیه کمر یا ران   
  •  حالت تهوع و استفراغ    
  •   درد در رابطه جنس
  •  افزایش بی علت و شدید وزن  
  •  تب و لرز   
  •   ترشحات چرکی
  •   بزرگ شدن غیرطبیعی شکم
کیست درمویید

همراه شود، زمانی که کیست بزرگ شود، فشار زیادی را به تخمدان ها وارد می کند، ممکن است حتی باعث پیچ خوردن تخمدان یا تورشن شود که در این حالت فرد درد بسیار زیادی را متحمل می شود و این وضعیت بیمار را اورژانسی کرده تا زمانی که جراحی انجام و کیست بیرون آورده شود.

چرا کیست درموئید مو و دندان دارد؟

کیست های درموئید از سلول های زاینده تشکیل می شوند، سلول هایی که در نهایت به سلول های تخمک یا اسپرم تبدیل می شوند. سلول های زاینده دارای سه لایه هستند که در طول رشد جنین در بافت ها، اندام ها و سیستم های بدن رشد می کنند :

  • اکتودرم در نهایت به پوست، مو، غدد عرق و دندان تبدیل می شود.
  • مزودرم در نهایت به بافت عضلانی و همبند تبدیل می شود.
  • اندودرم در نهایت به روده و اندام های داخلی مختلف تبدیل می شود.
  • گاهی اوقات، این لایه‌ها به‌طور غیر معمول رشد می‌کنند و بافت‌های بالغ در کنار هم قرار می‌گیرند و کیست درموئید را تشکیل می‌دهند. کیست ممکن است حاوی مو و دندان باشد، اما ممکن است شامل بافتی باشد که از هر یک از سه لایه تشکیل‌دهنده یک سلول زایا ایجاد می‌شود.

ایا کیست درموئید تخمدان خطرناک است؟

بله، کیست درموئید تخمدان ممکن است در برخی موارد خطرناک باشد. اگر یک کیست درموئید تخمدان بسیار بزرگ شود، می‌تواند باعث فشار بر دیگر اعضا یا بافت‌های اطراف شود. در صورتی که یک کیست درموئید تخمدان خطرناک باشد، ممکن است علائمی مانند درد شدید شکم، خونریزی‌، احساس سنگینی در شکم، تغییرات در دوره قاعدگی و اختلالات در عملکرد مثانه را نشان دهد. در این موارد، مشورت با یک پزشک متخصص و انجام آزمایشات تشخیصی ممکن است لازم باشد تا درمان مناسب و به موقع انجام شود.

عوارض کیست مویی تخمدان خطرناک چیست؟

کیست های درموئید تخمدان اگر عوارضی ایجاد کنند نگران کننده می شوند. هرچه بزرگتر باشند، احتمال ایجاد عوارض بیشتر است. عوارض عبارتند از:

  • پیچ خوردگی تخمدان : کیست‌های درموئید تخمدان می‌توانند به قدری بزرگ شوند که باعث پیچ خوردگی تخمدان و آسیب‌دیدن آنها شود. درمان نکردن پیچ خوردگی می تواند به تخمدان آسیب برساند.
  • پارگی : این کیست ها می توانند ترکیده و محتویات آنها به داخل حفره شکم نشت کند. اغلب، بدن محتویات کیست های پاره شده را بدون مشکل جذب می کند. گاهی اوقات، کیست های پاره شده منجر به عفونت می شوند و نیاز به مراقبت های فوری پزشکی دارند.

کیست های درموئید تخمدان در کمتر از 2 درصد موارد سرطانی می شوند. خطر سرطان شدن تومور با شرایط زیر بیشتر است :

  • سن بالای 45 سال
  • رشد تومور با سرعت بالا
  • افزایش قطر تومور به بیش از 10 سانتی متر

کیست درموئید تخمدان و بارداری

کیست مویی تخمدان به علت سنگین بودن، ممکن است باعث چرخش پایه تخمدان و علائم اورژانسی به صورت پیچش تخمدان، خونریزی، پاره‌گی یا عفونت شوند، باید تحت جراحی واقع شوند. احتمال چرخش کیست مویی در تخمدان در دوران بارداری زیاد است.

 بنابراین بهتر است که ابتدا اقدام به برداشت کیست درموئید تخمدانی کرده و سپس برای بارداری پیش قدم شوید. در صورت بارداری با کیست موئید تخمدان، بهتر است که تحت نظر متخصص زنان و زایمان قرار بگیرید.

آیا کیست درموئید تخمدان باعث نازائی میشود؟

همانطور که گفته شد کیست درموئید تخمدانی معمولا باعث نازایی نمیشود. چنانچه اندازه کیست مویی تخمدانی زیر 5 سانتی متر باشد مشکلی را برای فرد ایجاد نمیکند. 

روش تشخیص کیست در موئید 

بهترین جراح لاپاراسکوپی معمولا برای تشخیص کیست درموئید تخمدان از معاینه فیزیکی و یا روش های تصویر برداری استفاده می کند. این روش تشخیص برای کیست شکلاتی و کیست بارتولن نیز در نظر گرفته می شود ، روش های تصویربرداری می تواند به پزشک شما کمک کند تا دقیقاً محل قرارگیری کیست را ببینید.

معاینه لگن ممکن است وجود کیست مویی تخمدان را نشان دهد. در صورت نیاز پزشک ممکن است از سونوگرافی لگن برای شناسایی این نوع کیست استفاده کند. سونوگرافی لگن یک روش تصویر برداری است که از امواج صوتی برای ایجاد تصاویر استفاده می کند.

در این روش تصویر برداری از پروپ سونوگرافی استفاده می شود که روی پوست در قسمت پایین شکم مالیده می شود تا تصاویر را در مانیتور ایجاد کند.

همچنین ممکن است پزشک از سونوگرافی ترانس واژینال استفاده کند. در طول این روش، پزشک یک پروپ را به واژن وارد می کند. در این سونوگرافی همانند سونوگرافی لگن ، تصاویر با استفاده از امواج صوتی ساطع شده از پروپ ایجاد می شود.

پیشگیری از کیست درموئید تخمدان

برای جلوگیری از ابتلا به این بیماری بهتر است خانم های بالای 20 سال، هر سال یک بارسونوگرافیشوند تا از وضع داخلی شکمی ولگنی خودشان به طور کامل مطلع شوند. کیستهای در موئید تاثیری روی قاعدگی خانمها ندارد و باعث تاخیر یا نامرتب شدن آن نمیشود.

درمان کیست درموئید

در صورتی که کیست متورم ، دردناک شود یا تغییر رنگ دهد نیاز به انجام جراحی دارید. صرف نظر از محل قرارگیری کیست درموئید تخمدانی، تنها گزینه درمانی برای کیست موی تخمدان، برداشتن کیست از طریق جراحی است. این عمل جراحی میتواند به صورت عمل باز و یا با استفاده از لاپاراسکوپی مانند لاپاراسکوپی کیست تخمدان انجام شود.

چندین عامل اساسی وجود دارد که باید قبل از جراحی در نظر گرفته شود. این عوامل عبارتند از:

  •       سوابق پزشکی
  •       علائم
  •       احتمال خطر
  •       احتمال وجود عفونت
  •       عمل قبلی و مصرف داروهای مورد نیاز برای بعد از جراحی
  •       وضعیت کیست

مراجعه به پزشک

سونوگرافی منظم و توجه به علائم پارگی کیست یا پیچ خوردگی تخمدان بسیار مهم است، در صورت مشاهده این علائم فوراً به پزشک مراجعه کنید:

  • درد طاقت فرسا در شکم
  • حالت تهوع و استفراغ.
  • سرگیجه.
  • خون ریزی.
  • تب.

سوالات متداول کیست درموئید

دکتر فاطمه چراغی

دکتر فاطمه چراغی

متخصص زنان، زایمان و نازایی، فوق تخصص انکولوژی زنان و لاپاراسکوپیست
بیش از 30هزار جراحی لاپاروسکوپی موفق زنان
بیش از100هزار درمان اچ پی وی (زگیل تناسلی)

برچسب ها:
مقالات مرتبط
پرسش و پاسخ تکمیلی

سوالات شما در اسرع وقت پاسخ داده شده و از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد

2 دیدگاه ها
  1. آناهیتا

    سلام من کیست درمویید و چسبندگی و فیبروم داشتم لاپاراسکوپی انجام دادم اما الان که یک ماه از عمل گذشته باز هم موقع پریود و هفته بعدش که تخمک گذاری مثل قبلاً که این مشکلات رو داشتم لگنم درد می‌کنه و همچنین پای راستم ممنون میشم دلیلش رو لطف کنید

    پاسخ
    • drfcheraghi

      اختلال قاعدگی تا چند ماه بعد از عمل هم طبیعی هست بهتره که برای کنترل مراجعه و دارو دریافت کنید.

      پاسخ
یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *