آشنایی کامل با علائم اندومتریوز

علائم اندومتریوز ممکن است از شدت خفیف تا شدید متغیر باشد، اما برای بسیاری از زنان، این علائم می‌تواند زندگی روزمره را تحت تاثیر قرار دهد. آگاهی از علایم آندومتریوز به خصوص در مراحل اولیه، برای تشخیص سریع و درمان مؤثر این بیماری حیاتی است. اندومتریوز زمانی که در مراحل پیشرفته قرار می‌گیرد، می‌تواند موجب مشکلات جدی در سلامتی و زندگی اجتماعی فرد شود.

اگر علائم اندومتریوز رحم به موقع شناسایی نشوند، ممکن است بیماری به مرور زمان پیشرفت کرده و مشکلاتی مانند نازایی، درد مزمن و اختلالات گوارشی و ادراری ایجاد کند. در این مطلب از سایت دکتر چراغی با علائم این بیماری و روش‌های درمانی آن بیشتر آشنا می‌شوید.

بررسی علائم اندومتریوز

اندومتریوز یک بیماری مزمن و وابسته به هورمون است که در آن بافتی شبیه به لایه داخلی رحم، خارج از حفره رحم رشد می‌کند. بافت اندومتریوز می‌تواند روی تخمدان‌ها، لوله‌های رحمی، لگن، روده، مثانه و در موارد نادر روی اندام‌هایی مانند دیافراگم یا ریه دیده شود. علائم اندومتریوز در افراد مختلف بسیار متفاوت است؛ برخی افراد درد شدید دارند، در حالی که برخی دیگر ممکن است تا زمان بررسی ناباروری متوجه بیماری نشوند.

از نظر آماری، اندومتریوز حدود ۱۰٪ زنان و افراد دارای رحم در سنین باروری را درگیر می‌کند. همچنین در میان زنانی که به دلیل درد مزمن لگنی بررسی می‌شوند، شیوع اندومتریوز می‌تواند حدود ۳۰ تا ۵۰٪ باشد. در گروه افراد دچار ناباروری نیز این بیماری در حدود ۲۵ تا ۵۰٪ موارد گزارش شده است. تشخیص اندومتریوز معمولاً با تأخیر انجام می‌شود و مطالعات نشان داده‌اند که فاصله بین شروع علائم تا تشخیص قطعی ممکن است به طور متوسط حدود ۷ تا ۱۰ سال طول بکشد.

• دردهای شدید و شایع: دردهای شدید در دوران قاعدگی و درد در هنگام رابطه جنسی
• خونریزی‌های غیرطبیعی: خونریزی‌های شدید قاعدگی و لکه بینی بین دوره‌های قاعدگی
• مشکلات گوارشی و ادراری: درد هنگام اجابت مزاج، اسهال و یبوست، نفخ، درد هنگام ادرار، افزایش نیاز به ادرار و خون در ادرار
• علائم عمومی: خستگی مفرط و مزمن، افسردگی و اضطراب و بی‌خوابی
• مشکلات مرتبط با باروری: نازایی
• علائم نادر: دردهای مزمن در ناحیه کمر، التهاب در مفاصل، خونریزی از دهانه رحم و مشکلات تنفسی (به دلیل درگیری ریه

شایع‌ترین نشانه‌های دردناک اندومتریوز (از قاعدگی تا رابطه جنسی)

دردهای شدید در دوران قاعدگی از جمله رایج‌ترین علائم آندومتریوز به شمار می‌روند. این دردها می‌توانند به صورت گرفتگی‌های شدید شکمی، کمر درد و حتی درد در ناحیه لگن و رحم بروز کنند. در بسیاری از موارد، این دردها به اندازه‌ای شدید هستند که زندگی روزمره فرد را مختل می‌کنند.

از دیگر علائم بیماری آندومتریوز دردناک، درد در هنگام رابطه جنسی است. این درد که به ویژه در هنگام دخول احساس می‌شود، می‌تواند به صورت احساس فشار یا درد تیز در ناحیه لگن باشد. این علائم اندومتریوزیس معمولاً به دلیل وجود بافت‌های آندومتریوزی در نواحی مختلف شکم و لگن ایجاد می‌شوند و با درمان آندومتریوز رفع می‌گردند. Mayo Clinic

خونریزی‌های غیرطبیعی

یکی دیگر از علائم اندومتریوز رحم خونریزی‌های غیرطبیعی است. این خونریزی‌ها می‌توانند شامل خونریزی‌های شدید قاعدگی یا لکه بینی در میان دوره‌های قاعدگی باشند. در بعضی موارد، ممکن است خونریزی‌ها بسیار سنگین و طولانی‌مدت باشند که به شدت فرد را آزار می‌دهند. این خونریزی‌ها ناشی از رشد بافت آندومتریوز در مکان‌های غیرمعمول مانند تخمدان‌ها و لوله‌های فالوپ هستند.

مشکلات گوارشی و ادراری

اندومتریوز می‌تواند تاثیرات زیادی بر دستگاه گوارش و ادراری بگذارد. درد هنگام اجابت مزاج، اسهال، یبوست و نفخ از جمله مشکلات گوارشی رایج در زنان مبتلا به اندومتریوز هستند. همچنین، ممکن است اختلالات ادراری مانند درد هنگام ادرار، افزایش نیاز به ادرار و حتی خون در ادرار مشاهده شود. این علائم اندومتریوزیس می‌توانند به دلیل درگیری بافت‌های آندومتریوزی در نواحی مختلف شکم و مثانه باشد. (clevelandclinic.org)

خستگی مفرط و سایر علائم عمومی اندومتریوز

خستگی مزمن یکی دیگر از علایم اندومتریوز است که در بسیاری از موارد، به همراه دیگر علائم مانند افسردگی، اضطراب و بی‌خوابی مشاهده می‌شود. افراد مبتلا به این بیماری ممکن است احساس کنند که توانایی انجام فعالیت‌های روزانه خود را ندارند، حتی زمانی که هیچ دلیل واضحی برای آن وجود ندارد. این علائم عمومی می‌توانند به دلیل التهاب‌های ناشی از بیماری در سراسر بدن باشد.

نازایی

نازایی یکی از مهم‌ترین علائم اندومتریوز است که بسیاری از زنان با آن مواجه می‌شوند. این علامت ممکن است از اولین علائم بیماری نباشد، اما در صورتی که فردی با مشکل بارداری مواجه شود، احتمال ابتلا به اندومتریوز باید بررسی شود. بافت‌های آندومتریوزی می‌توانند بر عملکرد تخمدان‌ها و لوله‌های فالوپ تاثیر بگذارند و در نتیجه شانس بارداری را کاهش دهند. در صورتی که بارداری بعد از مدت طولانی امکان‌پذیر نباشد، مراجعه به پزشک ضروری است.

علائم نادر و غیر معمول اندومتریوز

برخی از علائم اندومتریوز رحم به صورت نادر و غیرمعمول ممکن است بروز کنند. این علائم شامل دردهای مزمن در ناحیه کمر، التهاب در مفاصل، خونریزی از دهانه رحم یا حتی مشکلات پوستی مانند اگزما و جوش‌های غیرطبیعی می‌شوند. این علائم معمولا با رشد آندومتریوز در نواحی خاصی از بدن مانند ریه‌ها و روده‌ها مرتبط هستند.

آیا ممکن است اندومتریوز هیچ علامتی نداشته باشد؟

بله، ممکن است علائم آندومتریوز در دختران و زنان بدون علائم خاصی باشد. در این موارد، بیماری به صورت پنهان در بدن فرد وجود دارد و به تدریج ممکن است پیشرفت کند. بسیاری از زنان به دلیل نبود علائم خاص، ممکن است از وجود این بیماری آگاه نباشند. حتی در صورتی که فردی علائم واضحی از قبیل درد شدید یا مشکلات باروری نداشته باشد، احتمال ابتلا به اندومتریوز وجود دارد. این موارد بیشتر در مراحل اولیه بیماری دیده می‌شوند که بافت‌های آندومتریوزی به اندازه‌ای کوچک هستند که تاثیری بر عملکرد بدن ندارند. با این حال، انجام معاینات دوره‌ای و چکاپ‌های پزشکی می‌تواند به تشخیص زودهنگام بیماری کمک کند.

نشانه های اندومتریوز شدید

در مراحل شدید و پیشرفته اندومتریوز، علائم بیماری به طور قابل توجهی افزایش می‌یابند و ممکن است به مشکلات جدی‌تری مانند نازایی، درد مزمن و آسیب به ارگان‌های دیگر منجر شوند. این علائم می‌توانند شامل خونریزی‌های غیرطبیعی شدید، دردهای مداوم لگنی، مشکلات گوارشی و ادراری، و حتی التهاب و آسیب به بافت‌های اطراف باشند. در این مراحل، بیمار ممکن است متناسب با علائم بیماری آندومتریوز، نیاز به درمان‌های تخصصی‌تری مانند جراحی یا داروهای هورمونی داشته باشد.

 

درد شدید لگنی که به صورت مزمن و مداوم احساس می‌شود، از علائم اندومتریوز پیشرفته است. خونریزی‌های غیرطبیعی نیز به شدت افزایش می‌یابد و در این مرحله، خطر نازایی به شدت افزایش می‌یابد. همچنین، ممکن است در این مرحله، مشکلات گوارشی و ادراری شدیدتر شوند. Endometriosis – NHS (www.nhs.uk)

علائم اندومتریوز بعد از سزارین

پس از انجام عمل سزارین، برخی از زنان ممکن است دچار علائم مشابه اندومتریوز شوند. این علائم اندومتریوز واژن ممکن است شامل درد در ناحیه جراحی، خونریزی غیرطبیعی یا درد در هنگام رابطه جنسی باشند. این علائم به ویژه اگر با درد شدید و مزمن همراه باشند، می‌توانند به وجود آندومتریوز در ناحیه برش جراحی اشاره داشته باشند.

در برخی موارد، بافت‌های آندومتریوزی ممکن است در ناحیه جراحی ایجاد شوند و موجب بروز دردهای مشابه به درد قاعدگی یا دردهای مزمن در ناحیه شکم و لگن شوند. حتی در برخی از زنان ممکن است با گذشت زمان، بافت‌های آندومتریوزی در ناحیه رحم و اطراف آن رشد کرده و مشکلات بیشتری ایجاد کنند.

نشانه‌های اندومتریوز بر اساس محل درگیری

اندومتریوز ممکن است نواحی مختلف بدن را درگیر کند و علائم اندومتریوز واژن بسته به محل درگیری متفاوت خواهند بود. این بیماری می‌تواند در قسمت‌های مختلف شکم، لگن، روده، واژن، رحم، و حتی ریه‌ها گسترش یابد. هر یک از این نواحی ممکن است علائم خاص خود را ایجاد کنند.

روده

در صورتی که علایم اندومتریوز در روده‌ها تأثیر بگذارد، علائمی مانند درد شدید هنگام اجابت مزاج، اسهال یا یبوست، نفخ و گرفتگی‌های شکمی رخ می‌دهد. در این شرایط، علائم ممکن است با مشکلات گوارشی دیگر مانند سندروم روده تحریک‌پذیر (IBS) اشتباه گرفته شوند. همچنین، در صورت گسترش بیماری به روده‌ها، ممکن است خونریزی از روده‌ها یا همراه با مدفوع مشاهده شود.

ریه

در موارد نادر، اندومتریوز ممکن است ریه‌ها را نیز درگیر کند و علائمی چون درد قفسه سینه، سرفه مزمن، تنگی نفس یا حتی خون در سرفه ایجاد کند. این علائم اندومتریوز به دلیل رشد بافت آندومتریوزی در ناحیه قفسه سینه یا دیافراگم ایجاد می‌شوند.

واژن

علائم اندومتریوز واژن شامل علائمی مانند درد شدید در حین رابطه جنسی (خصوصاً در هنگام دخول)، درد لگنی و خونریزی غیرطبیعی قابل مشاهده هستند. این علائم می‌توانند ناشی از وجود بافت‌های آندومتریوزی در دیواره‌های واژن یا نواحی اطراف آن باشند.

تخمدان

اندومتریوز معمولا منجر به درد شدید در ناحیه لگن، خونریزی‌های غیرطبیعی و مشکلات باروری می‌شود. اگر این بیماری در تخمدان‌ها گسترش یابد، ممکن است به کیست‌های آندومتریوزی (که به نام آندومتریوم شناخته می‌شوند) منجر شود که خود می‌توانند باعث دردهای مزمن و مشکلات مربوط به تخمدان‌ها شوند.

رحم

اندومتریوز در رحم می‌تواند موجب دردهای قاعدگی شدید، خونریزی‌های طولانی‌مدت و مشکلات باروری شود. این علائم معمولاً به دلیل رشد بافت‌های آندومتریوزی در داخل یا اطراف رحم ایجاد می‌شود. در بسیاری از موارد، این علائم با علائم طبیعی قاعدگی اشتباه گرفته می‌شوند، اما شدت و مدت زمان طولانی‌تر دردها می‌تواند نشانه‌ای از اندومتریوز باشد.

علائم آندومتریوز در دختران

علائم آندومتریوز در دختران نوجوان معمولاً با دردهای شدید قاعدگی شروع می‌شود؛ دردهایی که از درد معمول پریود شدیدتر هستند و ممکن است باعث غیبت از مدرسه، ناتوانی در انجام فعالیت‌های روزانه یا نیاز مداوم به مصرف مسکن شوند. بسیاری از دختران تصور می‌کنند درد شدید قاعدگی طبیعی است، در حالی که اگر این دردها مکرر، ناتوان‌کننده یا همراه با علائم دیگر باشند، باید از نظر اندومتریوز بررسی شوند.

از شایع‌ترین علائم آندومتریوز در دختران می‌توان به درد شدید زیر شکم و لگن در دوران قاعدگی، کمردرد، درد هنگام دفع مدفوع، نفخ، اسهال یا یبوست در زمان پریود و لکه‌بینی بین دوره‌های قاعدگی اشاره کرد. در برخی موارد، درد لگنی ممکن است فقط محدود به روزهای قاعدگی نباشد و در طول ماه نیز ادامه پیدا کند.

گاهی علائم اندومتریوز در دختران با مشکلات گوارشی مانند سندروم روده تحریک‌پذیر یا دردهای معمول قاعدگی اشتباه گرفته می‌شود. به همین دلیل، اگر درد پریود با داروهای معمول کاهش پیدا نکند، هر ماه شدیدتر شود یا با علائمی مانند تهوع، خستگی شدید، اختلال در خواب و افت کیفیت زندگی همراه باشد، مراجعه به متخصص زنان اهمیت زیادی دارد. تشخیص زودهنگام این بیماری می‌تواند از پیشرفت آن، درد مزمن و مشکلات احتمالی باروری در آینده پیشگیری کند.

شدت علائم اندومتریوز در مراحل مختلف بیماری

مرحله اندومتریوز	وضعیت بیماری	شدت علائم احتمالی	نکته مهم
مرحله ۱؛ خفیف	وجود تعداد کمی ضایعه سطحی اندومتریوز در لگن	ممکن است فرد درد خفیف قاعدگی، لکه‌بینی یا حتی هیچ علامتی نداشته باشد.	در این مرحله هم احتمال ناباروری یا درد وجود دارد، اما همیشه قابل پیش‌بینی نیست.
مرحله ۲؛ خفیف تا متوسط	افزایش تعداد ضایعات و احتمال درگیری بیشتر بافت‌های لگنی	درد پریود، درد لگنی، درد هنگام رابطه جنسی یا مشکلات گوارشی ممکن است بیشتر شود.	شدت درد ممکن است با میزان درگیری بافت‌ها هماهنگ نباشد.
مرحله ۳؛ متوسط	وجود ضایعات عمقی‌تر، چسبندگی و گاهی کیست اندومتریوزی تخمدان	درد قاعدگی شدید، درد مزمن لگن، نفخ، درد هنگام دفع یا اختلال در باروری شایع‌تر است.	در این مرحله ممکن است کیست شکلاتی تخمدان یا چسبندگی‌ها باعث تشدید علائم شوند.
مرحله ۴؛ شدید	درگیری گسترده لگن، چسبندگی شدید، ضایعات عمقی و کیست‌های بزرگ‌تر	درد شدید و مداوم، مشکلات گوارشی یا ادراری، درد رابطه جنسی و ناباروری بیشتر دیده می‌شود.	با وجود شدید بودن بیماری، برخی افراد ممکن است علائم کمی داشته باشند.
نکته کلی	شدت بیماری همیشه با شدت درد برابر نیست	ممکن است اندومتریوز خفیف با درد شدید یا اندومتریوز شدید با علائم کم همراه باشد.	تشخیص دقیق باید توسط متخصص زنان و بر اساس معاینه، تصویربرداری و در صورت نیاز لاپاراسکوپی انجام شود.

 

علائم اندومتریوز را جدی بگیرید

در این مقاله، به بررسی علائم اندومتریوز و اهمیت شناسایی این علائم پرداخته شد. آگاهی از علائم و نشانه‌های اندومتریوز می‌تواند در تشخیص زودهنگام و جلوگیری از پیشرفت بیماری بسیار مؤثر باشد. اگر علائم خاصی مانند درد شدید قاعدگی، خونریزی غیرطبیعی، درد در هنگام رابطه جنسی یا مشکلات گوارشی را تجربه می‌کنید، بهتر است که به پزشک مراجعه کنید.

در این بین، دکتر چراغی با تخصص خود در درمان اندومتریوز می‌تواند به شما در شناسایی علائم اندومتریوزیس و درمان مؤثر این بیماری کمک کند. برای مشاوره و درمان، می‌توانید با مطب دکتر چراغی تماس بگیرید و پس از اخذ نوبت، از راهنمایی‌های تخصصی ایشان در زمینه علائم بیماری آندومتریوز بهره‌مند شوید.

سوالات متداول درباره علائم اندومتریوز رحم

تست‌های تشخیصی این عارضه کدام است؟

برای تشخیص علائم اندومتریوز تخمدان پزشکان معمولا از روش‌های مختلفی استفاده می‌کنند. آزمایشات اولیۀ مانند سونوگرافی، MRI و لاپاراسکوپی از مهم‌ترین روش‌های تشخیصی این بیماری هستند. سونوگرافی می‌تواند توده‌های کیست مانند در تخمدان‌ها را نشان دهد، در حالی که لاپاراسکوپی دقیق‌ترین روش برای تشخیص و بررسی وضعیت بافت‌های آندومتریوزی است.

علائم آندومتریوز در قاعدگی چیست؟

علایم اندومتریوز معمولاً شامل درد شدید لگنی، گرفتگی‌های عضلانی، خونریزی‌های غیرطبیعی و افزایش مدت زمان خونریزی است. این دردها ممکن است به حدی شدید باشند که فرد نتواند فعالیت‌های روزانه خود را انجام دهد. همچنین، برخی از زنان با اندومتریوز ممکن است در میان دوره‌های قاعدگی خود دچار لکه‌بینی و خونریزی‌های ناگهانی شوند.

چرا شدت علائم با شدت بیماری مطابقت ندارد؟

گاهی اوقات شدت علایم اندومتریوز با شدت بیماری مطابقت ندارد. به عبارت دیگر، برخی از زنان با وجود داشتن آندومتریوز شدید، ممکن است درد و علائم اندومتریوز تخمدان کمی داشته باشند، در حالی که دیگران علائم شدیدتری دارند حتی در صورتی که بیماری و علائم آندومتریوز در رحم در مراحل ابتدایی قرار داشته باشد. این امر می‌تواند به دلیل تفاوت‌های فردی در نحوه واکنش سیستم ایمنی و حساسیت به التهاب باشد.